Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Περιβάλλον. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Περιβάλλον. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Ας τα πάρουμε από την αρχή... κάποτε υπήρχαν οι δεινόσαυροι...

Η καταστροφή του Αρχαίου Βασιλείου της Αιγύπτου το 1950 π.Χ., των Σουμερίων το 1800 π.Χ., των Μάγια το 600 μ.Χ όπως και των Πολυνησίων του Νησιού του Πάσχα το 1600 μ.Χ. συνέβησαν, διότι αυτές οι κοινωνίες κατέστρεψαν τα φυσικά περιβαλλοντικά συστήματα που τις υποστήριζαν.

Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, οι απαιτήσεις αυτών των κοινωνιών ξεπέρασαν το διαθέσιμο φυσικό κεφάλαιο σε συνδυασμό με μια ανικανότητα προσαρμογής τους στη νέα, διαφοροποιημένη κατάσταση του περιβάλλοντος.

Ένα άλλο κοινό χαρακτηριστικό όλων των παραπάνω περιπτώσεων είναι ότι τα αίτια των περιβαλλοντικών αλλαγών προϋπήρχαν για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν την τελική σύντομη φάση της διάλυσης. Αυτές οι ασυνεχείς μεταβολές είναι χαρακτηριστικό των μη-γραμμικών συστημάτων όπως οι ανθρώπινες κοινωνίες.

Οι αγροτικές κοινωνίες που δημιουργήθηκαν με την έναρξη της αγροτικής επανάστασης περίπου 11.000 χρόνια πριν και μέχρι την έναρξη της βιομηχανικής επανάστασης το 1750, είχαν επιτύχει σε μεγάλο βαθμό την αρμονική συμβίωση με το περιβάλλον τους μέσα από διαδοχικές πολιτιστικές προσαρμογές.

Μεγάλοι πολιτισμοί, όπως ο αρχαίος Ελληνικός, ο Ινδικός και ο Κινεζικός, δεν είχαν αποσυνδέσει τη γνώση από το σεβασμό και την ιερότητα της φύσης και λειτουργούσαν με βιώσιμες αξίες. Η βιωσιμότητα δεν είναι νέα, ούτε ως ιδέα ούτε ως πρακτική.

Ο άνθρωπος και η κοινωνία του, από την αρχή αντιµετώπισαν τη φύση σαν ζωτικό χώρο και σαν ένα παραγωγικό σύστημα. Αρχικά η σχέση του ανθρώπου µε τη φύση ήταν αρµονική και είχε τη γνώριµη ζωική «αθωότητα». Στη συνέχεια όµως, η σχέση αυτή άρχισε να παίρνει χαρακτηριστικά σχέσης κυριαρχίας και συγκρούσεων για την επέκταση της κυριαρχίας αυτής.

Τελικά, η βία και η κυριαρχία προς τη φύση έγινε βία µεταξύ των ανθρώπων και παιχνίδι κυριαρχίας στην κοινωνία.

Στην πορεία αυτή, η ανάπτυξη αποτέλεσε ένα διαρκές ιδεολόγηµα όλων των εποχών και των πολιτισµών και µια διαρκή µετάθεση στόχων.

H ανθρωπότητα εισέρχεται στον 21 αιώνα έχοντας στην κατοχή της έναν υλικό πλούτο άνευ προηγουμένου στην ιστορία της, αλλά φορτωμένη παράλληλα με προβλήματα πρωτοφανούς εντάσεως, που απειλούν την ίδια την επιβίωσή της.


Ευήμερο ή Εφήμερο?... ο άνθρωπος έχει σήμερα το αίσθημα ότι η ευημερία αυτή είναι πρόσκαιρη και απατηλή.Κανείς όμως, ούτε και ο πλέον αισιόδοξος, μπορεί να ισχυρισθεί ότι η έξοδος από την κατάσταση αυτή θα είναι εύκολη. Η ποιότητα ζωής των ανθρώπων, παρά την εκρηκτική ανάπτυξη, χειροτερεύει. Εδώ ίσως έρχεται ως απάντηση η βιώσιμη ανάπτυξη.

Η βιώσιμη ανάπτυξη, παρά το ότι έχει τις ρίζες της στον 18 αιώνα και κυρίως στις επιστήμες της βιολογίας και της γεωπονίας, εμφανίστηκε και εγκαθιδρύθηκε σαν επιστημονικός όρος μόλις την δεκαετία του ’90, δηλαδή είναι ακόμη σε "εφηβική" ηλικία, οδεύοντας προς την ωριμότητα.

Εφ’ όσον λοιπόν η βιωσιµότητα υποσκάπτεται από την «άγρια» ανάπτυξη - ακόµα και αυτή καθ' αυτή η οικονοµική βιωσιµότητα υπό ορισµένες συνθήκες - έγινε κατανοητό ότι πρέπει να αντικαταστήσουµε την ανάπτυξη, ως στόχο εύκολο και επικίνδυνο, µε την βιώσιµη ανάπτυξη.


«… ο βιομηχανικός καπιταλισμός είναι ένα σφαιρικό αδιέξοδο: αν πάψει να παράγει για χάρη της παραγωγής θα καταστρέψει τον εαυτό του· αν συνεχίσει να παράγει -όπως παράγει και χωρίς να μεταλλαχτεί- θα μας καταστρέψει όλους»




Τι είναι η βιωσιμότητα;

Για την κατανόηση και εφαρμογή της βιωσιμότητας είναι απαραίτητη η γνώση της δομής και της λειτουργίας των περιβαλλοντικών συστημάτων και των ανθρώπινων συστημάτων που εμπεριέχουν τα συστήματα της οικονομίας και της κοινωνίας. Όμως, η γνώση του επί μέρους ΔΕΝ αρκεί για τη γνώση του όλου.

Η γνώση για κάθε δένδρο δεν αρκεί για να γνωρίσουμε το δάσος. Η κατανόηση της ιεραρχίας και των σχέσεων μεταξύ των δένδρων, όπως και μεταξύ των δένδρων-κλίματος-εδάφους που διαμορφώνονται και από τα δένδρα (αλλά όχι μόνο) είναι απαραίτητη για την κατανόηση και μελέτη του δάσους.

Έτσι, η κατανόηση των
σχέσεων και της ιεραρχίας μεταξύ των περιβαλλοντικών συστημάτων (οικοσυστημάτων) και των ανθρώπινων συστημάτων (οικονομικών και κοινωνικών) είναι εξίσου σημαντική. Οι τρεις πυλώνες της βιωσιμότητας (περιβάλλον-οικονομία-κοινωνία) δεν είναι παράλληλοι όπως οι πυλώνες μιας γέφυρας· υπάρχει ιεραρχία (βλέπε Ρώσικες κούκλες).


Το περιβάλλον είναι σύστημα ιεραρχικά ανώτερο και εξασκεί μακροπρόθεσμα έλεγχο στα ανθρώπινα συστήματα της οικονομίας και της κοινωνίας.


Επί πλέον, τα περιβαλλοντικά και τα ανθρώπινα συστήματα δεν είναι
στατικά, αλλά μεταβάλλονται και εξελίσσονται συνεχώς. Τα πρώτα εξελίσσονται αργά τα δεύτερα γρήγορα. Η αναγνώριση αυτής της βασικής διαφοράς και μόνο μας οδηγεί σε «βιώσιμους δρόμους».

Τελικά η βιωσιμότητα περιγράφεται ως "η αρμονική συνεξέλιξη ανθρώπινων συστημάτων και περιβαλλοντικών συστημάτων ή οικοσυστημάτων".



Τι είναι η βιώσιμη ανάπτυξη;

Ο γνωστότερος ορισμός της βιώσιμης ανάπτυξης ανήκει στην πρωθυπουργό της Νορβηγίας Gro Harlem Brundtland. Ως πρόεδρος της Παγκόσμιας Επιτροπής για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη η κ. Brundtland παρέδωσε στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, το 1987, την Αναφορά της με τίτλο «Το κοινό μας μέλλον» που είναι γνωστή ως “Brundtland report” στην οποία ορίζεται η βιώσιμη ανάπτυξη ως:


«η ανάπτυξη που ικανοποιεί τις ανάγκες των σύγχρονων γενεών χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την ικανότητα των επόμενων γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες»



Η οικονομική ανάπτυξη (μεγέθυνση) χωρίς όρια δεν αποτελεί πλέον παρά ουτοπία. Σήμερα, η βιώσιμη ανάπτυξη είναι μια δυναμική διαδικασία που στηρίζεται σε τρεις «πυλώνες»:


την οικονομία ► την κοινωνία ► το περιβάλλον



Με λίγα λόγια, η ταύτιση της ανάπτυξης μόνο με την οικονομική μεγέθυνση δεν μπορεί πλέον να προσφέρει λύσεις στην εποχή μας.

Το ζητούμενο είναι η διατήρηση και η αύξηση των υψηλών ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης, χωρίς όμως να διαταραχθεί ο κοινωνικός ιστός και χωρίς να υποβαθμιστεί το περιβάλλον. Σε περίπτωση που οι δύο αυτές συνιστώσες δεν ληφθούν υπόψη, πολύ σύντομα αφενός θα οδηγήσουν σε συγκρούσεις και αφετέρου θα αποτελέσουν σημαντικό παράγοντα επιβράδυνσης της οποιασδήποτε οικονομικής μεγέθυνσης.






Η συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα έχει φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα στην ιστορία σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, γεγονός που ενισχύει τους φόβους ότι η κλιματική αλλαγή θα αρχίσει να βγαίνει εκτός ελέγχου.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες του παρατηρητηρίου Μάουνα Λόα της Χαβάης, τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα βρίσκονται αυτήν τη στιγμή στα 387 μέρη ανά εκατομμύριο (ppm), περίπου 40% πιο πάνω από την εποχή της Βιομηχανικής Επανάστασης και στο υψηλότερο σημείο τα τελευταία 650.000 χρόνια.

Τα σχετικά νούμερα, που έχουν αναρτηθεί στο δικτυακό τόπο του Εθνικού Ωκεανογραφικού και Ατμοσφαιρικού Ινστιτούτου των ΗΠΑ, επιβεβαιώνουν ότι το διοξείδιο του άνθρακα, το κυριότερο αέριο που ευθύνεται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, συγκεντρώνεται στην ατμόσφαιρα με ταχύτερους ρυθμούς από το αναμενόμενο.

Η μέση ετήσια αύξηση για το 2007 ήταν 2,14 ppm. Πρόκειται για την τέταρτη χρονιά μέσα στις έξι προηγούμενες, που η άνοδος ξεπέρασε τα 2 ppm. Από το 1970 έως το 2000 η συγκέντρωση αυξανόταν περίπου μέχρι και 1,5 ppm σε ετήσια βάση αλλά από το 2000 και μετά το νούμερο αυτό έφτασε στο 2,1 ppm.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι ο πλανήτης αρχίζει να χάνει τη φυσική του ικανότητα να απορροφά δισεκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα που αυξάνονται με τους τρέχοντες ρυθμούς.

Τα κλιματικά μοντέλα υποθέτουν ότι οι μισές από τις μελλοντικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θα απορροφηθούν εκ νέου από τα δάση και τους ωκεανούς, αλλά τα τελευταία στοιχεία υποδεικνύουν ότι πρόκειται για μια εκτίμηση αρκετά αισιόδοξη.

Εάν η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα συνεχίζει να διατηρείται σε αυτά τα επίπεδα, αυτό σημαίνει ότι οι εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου θα πρέπει να μειωθούν περισσότερο από τις σημερινές προβλέψεις, ώστε να αποφευχθεί η περαιτέρω άνοδος της θερμοκρασίας, εξαιτίας του φαινομένου του θερμοκηπίου.

«Παρ όλη τη συζήτηση, η κατάσταση χειροτερεύει. Τα επίπεδα των αερίων του θερμοκηπίου συνεχίζουν να αυξάνονται και το ποσοστό αυτής της ανόδου επιταχύνεται. Αν δεν κάνουμε κάτι τώρα για τις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών, αυτές θα επιταχύνονται», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μάρτιν Πάρι, αντιπρόεδρος της Διακυβερνητικής Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα «ΗΜΕΡΗΣΙΑ» στις 14 Μαΐου 2008


ΣΧΟΛΙΟ: για τους οφθαλμοπόρνους παρέχεται και το παρακάτω διάγραμμα ως βοήθημα

Εξέλιξη της συγκέντρωσης του διοξειδίου του άνθρακα στη γήινη ατμόσφαιρα

Ο σημερινός κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν «ηράκλειο άθλο», να προστατεύσει την πανίδα και τη χλωρίδα του πλανήτη από τις κλιματικές αλλαγές και τη ρύπανση, δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος της Γερμανίας Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, κηρύσσοντας την προηγούμενη εβδομάδα την έναρξη της διάσκεψης του ΟΗΕ με θέμα τη βιοποικιλότητα.


Στη διάσκεψη, που πραγματοποιείται στη Βόννη και θα διαρκέσει δύο εβδομάδες, συμμετέχουν 4.000 εκπρόσωποι από 200 περίπου χώρες, οι οποίοι θα αναζητήσουν τρόπους για την επιβράδυνση των αυξανόμενων ρυθμών εξαφάνισης των ειδών από τη Γη.

Σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ, οι ανθρώπινες δραστηριότητες, ανάμεσα στις οποίες και αυτές που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, έχουν προκαλέσει τη σοβαρότερη απειλή για τα είδη που κατοικούν στον πλανήτη, από τότε που εξαφανίστηκαν οι δεινόσαυροι, πριν από 65 εκατομμύρια χρόνια. Σήμερα εξαφανίζεται ένα είδος κάθε 20 λεπτά της ώρας περίπου, προειδοποιούν.

«Κατά τη γνώμη μου, οι κλιματικές αλλαγές και η απώλεια της βιοποικιλότητας αποτελούν τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κόσμος», τόνισε ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ στην εναρκτήρια ομιλία του. «Θα είναι ηράκλειος άθλος να οδηγηθεί η παγκόσμια κοινότητα και κάθε μεμονωμένη χώρα στο σωστό δρόμο για τη βιώσιμη ανάπτυξη», πρόσθεσε, επισημαίνοντας ότι οι ρυθμοί εξαφάνισης των ειδών είναι εκατονταπλάσιοι έως χιλιαπλάσιοι από τους φυσιολογικούς.

Πηγή: Energia.gr

Περίπου 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο από την ερημοποίηση, καθώς οι έρημοι εξαπλώνονται και άγονα εδάφη καλύπτουν περίπου το ένα τρίτο της ξηράς, σύμφωνα με προβλέψεις του ΟΗΕ. Τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την ερημοποίηση συνοψίζονται στα εξής:

-Η ερημοποίηση δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Οι αυτοκρατορίες των Σουμέριων και των Βαβυλωνίων είναι δύο από τους αρχαίου πολιτισμούς που παρήκμασαν γρήγορα όταν η αγροτική παράγωγη μειώθηκε δραματικά εξαιτίας της έλλειψης νερού και παρατεταμένων περιόδων ξηρασίας.


-Οι έρημοι επεκτείνονται φυσικά, η ερημοποίηση ωστόσο αφορά στη διαδικασία κατά την οποία το έδαφος χάνει την αποδοτικότητά του και η βλάστηση μειώνεται εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας.

-Οι καταστροφικές συνέπειες της ερημοποίησης αναφέρθηκαν για πρώτη φορά το 1968, εννέα χρόνια μετά τη πρώτη σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές αλλαγές. Περίπου 250.000 άνθρωποι και εκατομμύρια ζώα πέθαναν κατά τη διάρκεια της εξαετούς ξηρασίας που έπληξε την υποσαχάρια Αφρική.

-Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο ρυθμός ερημοποίησης αυξάνεται, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος του ΟΗΕ. Η Αφρική πλήττεται περισσότερο από τις υπόλοιπες ηπείρους, με τα δύο τρίτα των εκτάσεων της να καλύπτονται από ερήμους ή άγονα εδάφη ενώ, περίπου το ένα τρίτο του εδάφους των ΗΠΑ επηρεάζεται από το φαινόμενο.

-Η ερημοποίηση είναι πρόβλημα που προκαλείται κυρίως από τη διατηρήσιμη ανάπτυξη. Τα αίτιά της εστιάζονται στην υπερεκμετάλλευση των καλλιεργήσιμων εκτάσεων, τις ακατάλληλες μεθόδους άρδευσης των εδαφών και την αποψίλωση.




-Και για όσους απατώνται ότι η ερημοποίηση δεν απειλεί την Ελλάδα, η χώρα μας αντιμετωπίζει υψηλό κίν­δυνο ερημοποίησης λόγω της μακροχρόνιας υποβάθμισης που προκαλούν μια σειρά από δυσμενείς για το περιβάλλον παράγοντες, όπως η εντατική γεωργία. Στην Ελλάδα, τα μισά από τα καλλιεργούμενα από το 1950, με εντατικό ρυθ­μό, εδάφη θεωρούνται υποβαθμισμένα και απαιτούνται εκατοντάδες χρόνια για τον επανασχηματισμό τους, ενώ σε πολλές περιπτώ­σεις η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη.

-Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Εθνικής Επιτροπής για την Καταπολέ­μηση της Ερημοποίησης, το 35% των ελληνικών εδαφών αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο ε­ρημοποίησης (κινδυνεύουν να μετατραπούν σε ΣΑΧΑΡΑ), ένα επιπλέον 35% α­πειλείται αρκετά, ενώ μόνο το 16% των εδαφών της Ελλάδας δεν απειλείται προς το παρόν.

-Συγκεκριμένα στην Ελλά­δα υπολογίζεται ότι πρέπει να βγουν εκτός γεωργικής εκμετάλλευσης 3 εκατ. στρέμματα, δηλαδή το 8% της γεωργικής γης, διότι βρίσκονται σε κατάσταση ερημο­ποίησης καθώς και το 15% των παραθαλάσσιων πεδινών περιοχών, δηλαδή πε­ρίπου 6 εκατ. στρέμματα, που καλλιεργούνται υπερεντατικά.

Στις περιοχές «υψηλού κινδύνου» ανήκουν τα νησιά του Αιγαίου, ένα μέρος της Θεσσαλίας, η Ανατολική Στερεά Ελλάδα, η Ανατολική Πελοπόννησος, η Κρήτη - ιδιαιτέρως το νότιο και ανατολικό τμήμα της - καθώς και άλλες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Ο 20ός αιώνας, χαρακτηριστικός της άκρατης εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος από τον άνθρωπο, σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας περιόδου στην ιστορία της γης. Είναι η περίοδος του εύκολου κέρδους, που η υλική ευημερία γίνεται αυτοσκοπός για τον άνθρωπο. Είναι η ανθρωπόκαινος περίοδος της γης, που άρχισε τα τέλη του 19ου αιώνα. Οι επιστήμονες ανακαλύπτουν ότι όχι μόνον το προστατευτικό στρώμα του όζοντος ελαττώνεται τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, αλλά και ότι αυξάνουν μονότονα και με ανησυχητικό ρυθμό οι συγκεντρώσεις αερίων που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον έλεγχο του «θερμορυθμιστικού» συστήματος του πλανήτη. Τα αέρια αυτά είναι το διοξείδιο του άνθρακος, το μεθάνιο και το υποξείδιο του αζώτου. Από μετρήσεις εγκλωβισμένου αέρα σε «καρότα» πάγων προέκυψε ότι, ενώ κατά τα τελευταία 400.000 χρόνια το διοξείδιο του άνθρακος παρέμεινε σχεδόν σταθερό με συγκέντρωση περίπου 280 μέρη στο εκατομμύριο μορίων αέρα (ppm), τώρα έχει φθάσει τα 400 ppm. Ο ρυθμός αύξησης είναι περίπου 0,6% το χρόνο. Το ίδιο περίπου ισχύει και για το μεθάνιο, που από 0,7 ppm του παρελθόντος βρίσκεται σήμερα στο 1,7 ppm, με ρυθμό αύξησης περίπου 1% το χρόνο.

Μέσα στα τελευταία τριάντα χρόνια ο άνθρωπος έχει αυξήσει κατά 15% το διοξείδιο του άνθρακος, 3% το μεθάνιο, ενώ έχει ελαττώσει σχεδόν κατά 10% το στρώμα του όζοντος. Το στρώμα αυτό απορροφά το μεγαλύτερο μέρος της επικίνδυνης ακτινοβολίας του ήλιου. Αν κάνουμε παρατεταμένη έκθεση σ' αυτή την επικίνδυνη ακτινοβολία, αυξάνουμε την πιθανότητα εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου του δέρματος, εμφάνιση καταρράκτη στα μάτια και η αύξησή της έχει συνέπειες και στα οικοσυστήματα. Ο άνθρωπος στα τελευταία τριάντα χρόνια κατέστρεψε τόσο από το προστατευτικό στρώμα του όζοντος όσο δημιούργησε η φύση μέσα σε 1 δισεκατομμύριο χρόνια.

Αυξάνονται λοιπόν τα αέρια του θερμοκηπίου και οι συνέπειες γίνονται σοβαρές: το διοξείδιο του άνθρακα ζει περίπου 100 χρόνια στην ατμόσφαιρα. Ακόμη και αν ληφθούν μέτρα σήμερα, η απομάκρυνσή του από την ατμόσφαιρα αργεί. Στην ανθρωπόκαινο περίοδο διαταράξαμε την περιεκτικότητα της ατμόσφαιρας σε «θερμοκηπικά» αέρια. Ο άνθρωπος στα τελευταία 100 χρόνια παρήγαγε τόσο διοξείδιο του άνθρακος όσο απορρόφησε η φύση με τη φωτοσύνθεση μέσα σε 1,5 δισεκατομμύριο χρόνια. Είναι προφανές ότι όσο αυτά αυξάνουν τόσο θα διαταράσσεται και το θερμικό ισοζύγιο του πλανήτη, δηλαδή το κλίμα του.




Η τελευταία δεκαετία ήταν η θερμότερη της χιλιετίας, ενώ τα ακραία καιρικά φαινόμενα σε πολλές χώρες έδειξαν τάση αύξησης της συχνότητας εμφάνισής τους. Τα τελευταία 10 χρόνια ο πληθυσμός του πλανήτη αυξήθηκε κατά 800 εκατομμύρια και τα θερμοκηπικά αέρια συνεχίζουν την ανεξέλεγκτη ανοδική τους πορεία. Οι συνέπειες από ένα εξελισσόμενο φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι δραματικές. Ο δρόμος για τη σταθεροποίηση του κλίματος είναι μακρύς και δύσκολος, διότι υπεισέρχονται νέες χώρες με ταχύτατο ρυθμό ανάπτυξης και βεβαίως εκπομπών, όπως η Κίνα και η Ινδία. Η Ευρώπη από μόνη της θα είναι αδύνατον να αντιστρέψει την παγκόσμια κλιματική μεταβολή, ακόμα και αν φτάσει ή και ξεπεράσει τις κατά 20% μειώσεις των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου, δεδομένου ότι το 2020 η Ε.Ε. θα συνεισφέρει λιγότερο από 10% στις παγκόσμιες εκπομπές αυτών των αερίων.

Η προβλεπόμενη εξέλιξη των πραγμάτων, μέσα στα προσεχή έτη, δυστυχώς φαίνεται ότι θα εντείνει την ανάγκη απεξάρτησής μας από τα ορυκτά καύσιμα, γι' αυτό άλλωστε και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ευρίσκονται υψηλά στους στόχους της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ήδη, η Οδηγία 2001/77/ Ε.Ε. αναφέρεται στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και γενικότερα φέρει εις το προσκήνιο την ανάγκη διείσδυσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ).

Οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις ΑΠΕ (μαζί με τα μεγάλα υδροηλεκτρικά) συνολικώς έχουν ισχύ περίπου 4 GW (γιγαβάτ), από τα οποία τα 0,7 GW προέρχονται από το αιολικό δυναμικό, ενώ πρακτικά η γεωθερμία απουσιάζει. Η απουσία της γεωθερμίας από τις ΑΠΕ για τη χώρα μας αποτελεί μέγα πλήγμα, και αυτό διότι υπάρχει διαπιστωμένο και έτοιμο γεωθερμικό δυναμικό και μάλιστα αναπτυγμένη και έτοιμη τεχνολογία για τις διάφορες χρήσεις του, όπως π.χ. για την ηλεκτροπαραγωγή, για την παραγωγή υδρογόνου, για τη θέρμανση οικισμών και κτιρίων, για τη θέρμανση θερμοκηπίων και ξηραντηρίων, για τις ιχθυοκαλλιέργειες κ.λπ.

Είναι, λοιπόν, επείγον να γίνει πραγματική αναβάθμιση της ελληνικής νομοθεσίας, έτσι ώστε να ενθαρρύνεται η χρήση των ΑΠΕ από επενδυτές. Αυτή πρέπει να περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και την επιδότηση επενδύσεων για ηλιακή ή γεωθερμική ψύξη και θέρμανση σε ξενοδοχεία και βιομηχανίες, φορολογικά κίνητρα για ιδιώτες που θα θελήσουν να θερμάνουν το σπίτι τους είτε από γεωθερμία είτε από τον ήλιο, όπως υπάρχουν σε πάρα πολλές χώρες (ΗΠΑ, Γερμανία, Κύπρο κ.ά.).

Για όλους αυτούς τους λόγους κρίνεται επείγουσα η υποβολή συγκεκριμένων προτάσεων ενεργειακής στρατηγικής για τους διάφορους τομείς μεταξύ των οποίων προεξάρχουσα θέση έχουν οι μεταφορές και ο κτιριακός τομέας.



ΧΡΗΣΤΟΣ ΖΕΡΕΦΟΣ
Πρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και γραμματέας της Διεθνούς Επιτροπής Όζοντος

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ» στις 9 Δεκεμβρίου 2007, σελ. 50-51.

Παραδοσιακές καλλιέργειες, ό­πως οπωρώνες και ελαιώνες προκειμένου να επιβιώσουν στο νέο...περιβάλλον, δεν α­ποκλείεται, σύμφωνα με τους ειδικούς, να «μετακομίσουν» από τα πεδινά σε μεγαλύτερα υψόμετρα, όπως και σε βορειότερες περιοχές με πιο ψυχρό κλίμα. Ο αγροτικός τομέας θα είναι σταδιακά εκτεθειμένος και σε μεγαλύτερο ρίσκο αυξάνοντας κατ' επέκταση τον κίνδυνο για την επάρκεια των τροφίμων πανευρωπαϊκά.

Το βέβαιο είναι ότι η Ελλά­δα από μόνη της δεν μπορεί να αποφύγει την παγκόσμια κλι­ματική αλλαγή, ωστόσο, όπως σημειώνουν ειδικοί επιστήμο­νες, μπορεί να αναλάβει γεν­ναίες δράσεις μείωσης των εκ­πομπών αερίων θερμοκηπίου, συμμετέχοντας ενεργά στην πα­γκόσμια προσπάθεια. Ειδικά στον αγροτικό τομέα, με γνώ­μονα τις προβλέψεις για αύξη­ση της συχνότητας και της σφο­δρότητας των ακραίων καιρι­κών συνθηκών (καταιγίδες, πλημμύρες, καύσωνες, ξηρα­σία) στην περιοχή της Νοτια­νατολικής Μεσογείου, οι κι­νήσεις θα πρέπει να είναι ά­μεσες και να κινούνται στην κατεύθυνση αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών.

Μελέτη του Εθνικού Αστε­ροσκοπείου Αθηνών προβλέ­πει ότι στη χώρα μας θα μειω­θούν δραματικά οι βροχοπτώ­σεις, ενώ θα ενταθούν τα φαι­νόμενα της ξηρασίας και της ερημοποίησης. Για την Ελλάδα προβλέπεται ότι η ετήσια βρο­χόπτωση θα μειωθεί κατά 5%-20%, με μεγαλύτερη μείωση σης καλοκαιρινές βροχοπτώσεις. Έτσι, περιοχές που έχουν ήδη φτάσει ή πλησιάζουν τα όρια ε­ξάντλησης των αποθεμάτων τους, μπορούν να μπουν σε πα­ρατεταμένη περίοδο ξηρασίας.

Αυτό σημαίνει ότι οι σοδειές θα μειωθούν απότομα σε πολ­λές περιοχές, καθώς θα αυξά­νονται οι θερμοκρασίες και θα υπάρχει όλο και μεγαλύτερη έλλειψη νερού. Υπό αυτές τις συνθήκες αυτό μεταφράζεται σε αυξανόμενο ρίσκο για το α­γροτικό εισόδημα και μπορούν επίσης να σημαίνουν κίνδυνο για την επάρκεια των τροφί­μων σε συγκεκριμένες περιο­χές της Ευρώπης και να οδη­γήσουν σε αυξημένη μεταβολή των τιμών. Στην Ελλάδα, για παράδειγμα, έγινε αισθητή μία σημαντική πτώση στην παρα­γωγή σταφυλιών (30%), ελαι­ολάδου (20%), δημητριακών και βαμβακιού (15-20%), ως α­ποτέλεσμα της περσινής α­νομβρίας κατά τη χειμερινή πε­ρίοδο και της έντονης ξηρασίας του φετινού καλοκαιριού.

Οι επιπτώσεις της μελλο­ντικής κλιματικής αλλαγής στη γεωργία, αναμένεται να είναι αρνητικές. Μέχρι σήμερα έ­χουν μελετηθεί οι επιπτώσεις στα σιτηρά (καλαμπόκι, στάρι), στα αμπέλια, τα εσπεριδοειδή και το βαμβάκι. Συγκεκριμένα, για το καλαμπόκι ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή αλ­λά και την καλλιεργούμενη ποικιλία, η στρεμματική από­δοση αναμένεται να μειωθεί κατά 12%-55%, ενώ στο στάρι κατά 33%-41%. Εκρηκτικό μείγμα με ανυ­πολόγιστες οικονομικό-κοινωνικές διαστάσεις για την α­γροτική μας οικονομία δεν α­ποτελεί μόνο η έλλειψη νερού αλλά και εντατική γεωργία.

Το καμπανάκι του κινδύ­νου έχουν κρούσει από καιρό οι επιστήμονες, οι οποίοι προ­ειδοποιούν ότι το 35% των ελ­ληνικών εδαφών κινδυνεύει να μετατραπεί σε Σαχάρα, κα­θώς αντιμετωπίζει υψηλό κίν­δυνο ερημοποίησης λόγω της μακροχρόνιας υποβάθμισης που προκαλούν μια σειρά από δυσμενείς για το περιβάλλον παράγοντες, όπως η εντατική άσκηση της αγροτικής δρα­στηριότητας. Στην Ελλάδα, τα μισά από τα καλλιεργούμενα από το 1950, με εντατικό ρυθ­μό, εδάφη θεωρούνται υποβαθμισμένα και απαιτούνται δεκάδες ή και εκατοντάδες χρόνια για τον επανασχηματισμό τους, ενώ σε πολλές περιπτώ­σεις η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Εθνικής Επιτροπής για την Καταπολέ­μηση της Ερημοποίησης, το 35% των ελληνικών εδαφών αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο ε­ρημοποίησης, ένα άλλο 35% α­πειλείται αρκετά, ενώ 16% δεν απειλείται προς το παρόν.

Οι καμένες περιοχές της Πελοποννήσου έχουν ενταχθεί στις περιοχές υψηλού κινδύνου για ερημοποίηση, ενώ στις ζώνες υψηλού ρίσκου βρίσκο­νται ήδη η Στερεά Ελλάδα, η ορεινή ζώνη των Ιονίων Νή­σων, τα νησιά του Αιγαίου, η Εύβοια, η ανατολική Κρήτη και τμήματα της Θεσσαλίας, Μα­κεδονίας και Θράκης. Συγκεκριμένα στην Ελλά­δα υπολογίζεται ότι πρέπει να βγουν εκτός εκμετάλλευσης 3 εκατ. στρέμματα, δηλαδή το 8% της γεωργικής γης, διότι βρίσκονται σε κατάσταση ερημο­ποίησης. Το ίδιο ισχύει και για το 15% των παραθαλάσσιων πεδινών περιοχών, δηλαδή πε­ρίπου 6 εκατ. στρέμματα που καλλιεργούνται υπερενταπκά.

Αρνητικός παράγοντας για την εικόνα των εδαφών είναι η μονοκαλλιέργεια με σιτηρά και η γενικά η εφαρμογή υ­ψηλών δόσεων λιπασμάτων που περιέχουν στην σύνθεση τους αμμωνία. Στην εποχή μας, το φαινόμενο έχει επιταχυνθεί λόγω της υπερεκμετάλλευσης των αγροτικών εκτάσεων, της υπερκατανάλωσης νερού αλ­λά και των ακραίων καιρικών φαινομένων. Η αδυναμία των εδαφών να παραμείνουν παραγωγικά θα οδηγήσει ακόμα περισσότερους αγρότες στην ε­γκατάλειψη της γης και στη με­τανάστευσή τους στα ήδη βε­βαρημένα αστικά κέντρα. Μεγάλο ρόλο στην αποφυ­γή των απωλειών νερού παί­ζει και η διατήρηση του δάσους, το οποίο πρέπει να προστα­τευθεί πάση θυσία. Εξάλλου, οι συνέπειες από τις καταστρο­φικές πυρκαγιές του φετινού καλοκαιριού στη χώρα μας έχουν ήδη γίνει ορατές.



Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα «ΗΜΕΡΗΣΙΑ» στις 29-30 Δεκεμβρίου 2007, σελ. 34

Η απάντηση στο κυρίαρχο δίλημμα της σύγχρονης εποχής «Περιβάλλον ή Ανάπτυξη» δόθηκε με την παραδοχή της Αειφορίας ως μιας «τρίτης» εναλλακτικής πρότασης. Αν η πρόοδος του ανθρώπου μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από την περιβαλλοντική υποβάθμιση και την καταστροφή όλων όσα στηρίζουν την οικονομική ανάπτυξη (περιβάλλον, φυσικοί πόροι, βιοποικιλότητα, κλίμα), τότε ασφαλώς αυτή η πρόοδος στερείται νομιμοποίησης. Πρέπει, λοιπόν, να επιδιωχθεί η εξεύρεση μιας εναλλακτικής λύσης που θα εγγυάται μια ανάπτυξη εντός των ορίων που ορίζει η φύση. Μια ανάπτυξη, δηλαδή, συμβατή με το σύστημα που τη στηρίζει.

Η διαφοροποίηση της παραδοχής της αειφόρου ανάπτυξης για το περιβάλλον από τις κυρίαρχες ως σήμερα αντιλήψεις συνίσταται στα εξής κρίσιμα σημεία:

1. Εισάγει την έννοια της ολοκληρωμένης θεώρησης οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών παραμέτρων και στόχων. Η ανάπτυξη για να γίνει βιώσιμη θα πρέπει αφενός να στηρίζεται στο φυσικό κεφάλαιο και αφετέρου να επιδιώκει την επίτευξη του στόχου της κοινωνικής ευημερίας. Η αρχή αυτή καθιστά την αειφορία κάτι περισσότερο από μια νέα αντίληψη για την οικολογική διαχείριση. Την καθιστά ένα «τρίτο» πολιτικό μοντέλο απάντηση στα κυρίαρχα ως σήμερα συστήματα που στηρίχτηκαν στην οικονομία της αγοράς αφενός και στον κρατικό παρεμβατισμό αφετέρου.

2. Εισάγει την έννοια της ολοκληρωμένης θεώρησης των περιβαλλοντικών συστημάτων. Τα μόνα σύνορα που είναι νοητά είναι τα σύνορα που θέτει η φύση. Που σημαίνει ότι διοικητικά, οικονομικά και πολιτικά όρια και δικαιοδοσίες, αλλά και τα εθνικά σύνορα σήμερα καταργούνται υπέρ των κυρίαρχων φυσικών ορίων. Η ολοκληρωμένη ανάπτυξη της υπαίθρου, αλλά και η διασυνοριακή συνεργασία, η «πράσινη» διπλωματία και η υδροδιπλωματία αποτελούν τις νέες προτεραιότητες της αειφορίας.

3. Εισάγει την έννοια της προσαρμογής της οικονομικής ανάπτυξης στα δεδομένα της φύσης. Που σημαίνει τον επανακαθορισμό των οικονομικών δραστηριοτήτων και την υιοθέτηση της αρχής της εξοικονόμησης των φυσικών πόρων και της ενέργειας, προκειμένου να αποκατασταθεί η συμβατότητα με τα φυσικά όρια και δεδομένα. Η αρχή αυτή παραπέμπει στην αναζήτηση νέων μορφών «πράσινης» ανάπτυξης, συμβατών με τους στόχους της οικολογικής ακεραιότητας.

Η παραδοχή της αειφορίας, λοιπόν, έρχεται να αποτελέσει μια εναλλακτική πολιτική πρόταση-απάντηση στα δύο μοντέλα ανάπτυξης που σημάδεψαν τον 20ό αιώνα και που συνδέθηκαν εξίσου με την οικολογική υποβάθμιση και τα μεγάλα περιβαλλοντικά αδιέξοδα του πλανήτη.

Ο κυρίαρχος στη σημερινή εποχή της παγκοσμιοποίησης δρόμος του οικονομικού φιλελευθερισμού εγγυάται βέβαια την οικονομική ανάπτυξη, στερείται όμως τόσο κοινωνικής όσο και οικολογικής νομιμοποίησης. Όπως εκ των υστέρων αποδεικνύεται, οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες, όπως και τα οικολογικά προβλήματα, ενισχύθηκαν εκεί όπου έχει εφαρμοσθεί. Το νεοφιλελεύθερο μοντέλο, όμως, σκοντάφτει και σε ένα ακόμη σοβαρότερο σημείο. Υπόσχεται ευημερία για όλους, τη στιγμή που σήμερα είναι ευρέως γνωστό ότι με τους ρυθμούς που προχωρεί η επιθετική ανάπτυξη που επιβάλλει θα χρειάζονταν οι φυσικοί πόροι περίπου τριών πλανητών όπως η Γη, προκειμένου το σύνολο του πληθυσμού να απολαύσει τα ίδια επίπεδα ευημερίας με την πλούσια Δύση. Δεν αρκεί, με άλλα λόγια, το παγκόσμιο οικοσύστημα για να συντηρήσει τη σημερινή νεοφιλελεύθερη ανάπτυξη. Το κοινωνικό πρόταγμα της καθολικής ευημερίας που προβάλλει ο οικονομικός φιλελευθερισμός είναι συνεπώς κοινωνικά προσχηματικό και οικολογικά ατελέσφορο.

Από την άλλη μεριά, το μοντέλο του κρατικού παρεμβατισμού μπορεί να υπόσχεται σημαντικές επενδύσεις στο κοινωνικό κράτος δεν έχει όμως μεγάλα περιθώρια επιβίωσης στη σημερινή πραγματικότητα, όπως άλλωστε και η Ιστορία έχει διδάξει. Ο διεθνής ανταγωνισμός περιορίζει τον αναδιανεμητικό ρόλο του κράτους και εμποδίζει τις κοινωνικές επενδύσεις, ενώ η κατάργηση των συνόρων και η μεγάλη κινητικότητα εργασίας και κεφαλαίου οδηγούν το πρότυπο της εργασιακής ασφάλειας σε ύφεση και ανεργία. Το σημερινό αδιέξοδο αποτελεί μία ακόμη πρόκληση για την ανθρώπινη ευφυία. Η προοδευτική σκέψη ήδη προτείνει έναν τρίτο, εναλλακτικό δρόμο που, συνθέτοντας, γονιμοποιεί τις αρχές της αειφορίας με τη θετική εμπειρία και από τα δύο σημερινά οικονομικά συστήματα και δημιουργώντας έναν τρίτο δρόμο, που εξασφαλίζει την επίτευξη του στόχου της ισόρροπης οικονομικής, κοινωνικής και οικολογικής ανάπτυξης. Μιας ανάπτυξης, δηλαδή, με ανθρώπινο πρόσωπο, η οποία διατηρεί ακέραια τόσο τα κοινωνικά οράματα του σοσιαλισμού όσο και την ανάγκη της οικολογικής ισορροπίας και της διαχρονικής συντήρησης της ζωής στη γη.


ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΥΛΟΠΟΥΛΟΣ
Καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο «ΒΗΜΑ ΙΔΕΩΝ» στις 7 Μαρτίου 2008, σελ. 17.

Οι «ενδείξεις» της κλιματικής αλλαγής, εξελίσσονται σε αποδείξεις, μετατρέποντας σε «εφιάλτη» για την παγκόσμια κοινότητα, το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Όπως έδειξε έρευνα του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών, (United Nations Environment Programme), σε εννέα βουνά και τριάντα ενδεικτικούς παγετούς, ο ρυθμός με τον οποίο λιώνουν οι πάγοι υπερδιπλασιάστηκε τα έτη 2005 και 2006 σε σχέση με τη διετία 2004- 2005.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες του ΟΗΕ τα τελευταία δεδομένα των ερευνών δείχνουν διαρκή επιτάχυνση στο λιώσιμο των πάγων, χωρίς να υπάρχει για το ορατό μέλλον ένδειξη αναστροφής της κατάστασης. Σύμφωνα λοιπόν με τις εκτιμήσεις για το 2006 η συρρίκνωση των πάγων έφτασε περίπου στο 1,4 μέτρο ισοδύναμου νερού, όταν το 2005 ήταν μόλις 0,5 μέτρο.



Στο σύνολο της, η ερευνά περιλαμβάνει δεδομένα από περίπου 100 παγετώνες, με στοιχεία που δείχνουν σημαντική συρρίκνωση στις χώρες της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων στην Αυστρία, στη Νορβηγία, στη Σουηδία, στην Ιταλία, στην Ισπανία και στην Ελβετία. Η πλέον δραματική συρρίκνωση επήλθε στην Ευρώπη και τη Νορβηγία, όπου το 2006 παρατηρήθηκε μείωση κατά 3,1 μέτρα (2,9 μέτρα ισοδύναμου νερού), όταν το 2005 η μείωση ήταν μόλις 0,3 μέτρα (0,28 μέτρα ισοδύναμου).

Η έρευνα κατέδειξε ότι στα Ιμαλάια, οι πάγοι μειώνονται με ρυθμό που παρατηρείται σε άλλα βουνά με χαμηλότερο υψόμετρο. Πολλοί πάγοι στις περιοχές αυτές μπορεί να εξαφανιστούν στις ερχόμενες δεκαετίες. Κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφικό για μισό δισεκατομμύριο ανθρώπους που ζουν στην ευρύτερη περιοχή των Ιμαλαΐων και της Ινδικής χερσονήσου, καθώς θα επηρέαζε πολλά ποτάμια που διατρέχουν τη βόρεια Ινδία. Τα ποτάμια αυτά, είναι πολύ πιθανό στο μέλλον να έχουν νερό μόνο σε ορισμένες εποχές του χρόνου.

Στη Λατινική Αμερική, οι περισσότεροι τροπικοί πάγοι αναμένεται να λιώσουν σύντομα (2020 -2030), με τη Βολιβία, το Περού, την Κολομβία και το Εκουαδόρ να βρίσκονται ήδη σε κρίσιμο σημείο. Εφόσον λιώσουν μέσα στην επόμενη δεκαπενταετία οι πάγοι των Άνδεων, αναμένεται να υπάρξει σημαντικό πρόβλημα στη διαθεσιμότητα νερού και την υδροηλεκτρική παραγωγή.

Το κρίσιμο τεστ θα έρθει στα τέλη του 2009 στη Διάσκεψη για το κλίμα στη σύνοδο της Κοπεγχάγης. Εκεί οι κυβερνήσεις πρέπει να συμφωνήσουν σε μια νέα αποφασιστική μείωση των εκπομπών και ένα καθεστώς επικεντρωμένο στην προσαρμογή. Διαφορετικά, όπως συμβαίνει και στους παγετώνες, τα περιθώρια ελιγμών μας και η ευκαιρία να δράσουμε μπορεί απλώς θα λιώσουν.

Τα πράγματα δεν αναμένονται να διαφοροποιούνται για την Ελλάδα. Εφιαλτικές διαστάσεις θα λάβει μέσα στις επόμενες δεκαετίες η λειψυδρία στην Ελλάδα. Η επίδραση των κλιματικών μεταβολών αλλά και η αλόγιστη χρήση των υδατικών πόρων θα μειώσουν στο ελάχιστο τα υδάτινα αποθέματα.

Οι δραματικές επιπτώσεις θα είναι αλυσιδωτές τόσο στην οικονομία όσο και στην ίδια τη ζωή εκατομμυρίων Ελλήνων. Μέχρι το τέλος του αιώνα αναμένεται η μέση θερμοκρασία στην Ελλάδα θα αυξηθεί κατά 8oC, με αποτέλεσμα παρατεταμένους καύσωνες, λιγοστές βροχοπτώσεις και ερημοποίηση. Δηλαδή θα υπάρχουν καιρικές συνθήκες ίδιες μεαυτές που επικρατούν σήμερα στην Αίγυπτο και τη Λιβύη.


Η λειψυδρία πλήττει ήδη διάφορες περιοχές της Ελλάδας, ενώ το φαινόμενο θα γενικευθεί σε όλη τη χώρα και όχι μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες, μέχρι το τέλος του αιώνα. Οι κλιματικές αλλαγές θα έχουν μεταξύ άλλων ως αποτέλεσμα τη μεγάλη μείωση των επιφανειακών υδάτων και την πτώση του υδροφόρου ορίζοντα. Παράλληλα, θα αυξηθεί κατακόρυφα η ζήτηση ενέργειας. Αν και θα μειωθούν οι ενεργειακές απαιτήσεις για τις ανάγκες θέρμανσης, θα υπάρξει μεγάλη αύξηση για κλιματισμό, επιδεινώνοντας έτσι το ήδη ελλειμματικό ενεργειακό ισοζύγιο.

Η διαφαινόμενη έξαρση της λειψυδρίας θα έχει επίσης ως άμεσο αποτέλεσμα τη μείωση της παραγωγής υδροηλεκτρικής ενέργειας έως και 50%. Οι επιπτώσεις θα είναι εμφανείς, κυρίως στη γεωργία και τον τουρισμό, δύο από τους κινητήριους μοχλούς της εθνικής οικονομίας. Θα απαιτηθεί μια μακρόπνοη στρατηγική επαναπροσδιορισμού των καλλιεργειών, ώστε να προτιμηθούν είδη που δεν είναι υδροβόρα, ενώ και η τουριστική ανάπτυξη θα πρέπει να συμβαδίζει με την εξοικονόμηση του νερού. Ήδη, πολλά νησιά αντιμετωπίζουν παρατεταμένη έλλειψη νερού, ιδίως κατά την καλοκαιρινή περίοδο, όταν δέχονται εκατομμύρια τουρίστες, ενώ μέχρι το 2020 εκτιμάται ότι η πλειοψηφία των νησιών, του Αιγαίου κυρίως, θα χρειάζεται πόσιμο νερό από την ηπειρωτική Ελλάδα, ακόμα και κατά τη χειμερινή περίοδο.

Η μόνη πιθανή λύση είναι η ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων, η αξιοποίηση των φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών και στροφή προς εναλλακτικές μορφές παραγωγής ενέργειας που πρέπει να υιοθετηθούν το συντομότερο. Τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια παραγωγής ενέργειας καταναλώνουν τόσο νερό σε μια μέρα όσο χρειάζεται για την ύδρευση μιας πόλης σε ένα μήνα.



Και ένα προσωπικό σχόλιο
: με δεδομένη τη λειψυδρία και τη θερμοκρασιακή άνοδο μελλοντικά, και δεδομένου ότι η ανανεώσιμη ηλεκτροπαραγωγή στην Ελλάδα προέρχεται κυρίως από υδροηλεκτρικά εργοστάσια τα οποία θα αχρηστευτούν στο μέλλον, γεννάται το ερώτημα ΓΙΑΤΙ ΚΟΙΜΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΕΚΑΣΤΟΤΕ ΚΥΒΕΡΝΩΝΤΕΣ και δεν κάνουν τίποτα για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στον τόπο? Τι περιμένουν ανάθεμά τους? Ίσως στο μακρινό μέλλον να λάβουν μέτρα οι σοφοί όμοιοί τους, όπως για παράδειγμα φοροαπαλλαγές για αγορά καμήλας, λευκής κελεμπίας και τουρμπανιών, ακολουθώντας το παράδειγμα των ανεπτυγμένων χωρών της Βόρειας Αφρικής.

Πηγές: Ελεύθερος Τύπος και Capital.gr

Το 1854 ο Φράνκλιν Πίρς, πρόεδρος των ΗΠΑ, πρότεινε να αγοράσει μια περιοχή από τις εκτάσεις των Ινδιάνων. Η απάντηση του Αρχηγού των ινδιάνων Σιάτλ είναι η πιο ωραία και ουσιαστική διακήρυξη που έγινε ποτέ για το περιβάλλον ...

"... Πως μπορείτε να αγοράσετε ή να πουλήσετε τον ουρανό ή τη ζεστασιά της γης ; Η ιδέα μας φαίνεται περίεργη. Επειδή ακριβώς δεν μας ανήκουν η δροσιά του αέρα και η διαύγεια του νερού, πως είναι δυνατό να τα αγοράσετε; Κάθε κομματάκι αυτής της γης είναι ιερό για το λαό μου. Οι χυμοί που ρέουν μέσα στα δέντρα μεταφέρουν τις μνήμες του ερυθρόδερμου ανθρώπου. Οι νεκροί των λευκών ξεχνούν τον τόπο που γεννήθηκαν, όταν πάνε περίπατο μέσα στα άστρα. Οι δικοί μας νεκροί δεν ξεχνούνε ποτέ αυτή την υπέροχη γη, γιατί είναι η μητέρα του ερυθρόδερμου ανθρώπου. Είμαστε ένα μέρος της γης και αυτή πάλι ένα κομμάτι από μας. Τα ευωδιαστά λουλούδια είναι οι αδερφές μας, το ελάφι, το άλογο, ο μεγάλος αετός είναι οι αδελφοί μας. Τα βράχια στους λόφους, το πράσινο χρώμα των λιβαδιών, η ζεστασιά του πόνι και ο άνθρωπος, όλα ανήκουν στην ίδια οικογένεια. Τα ποτάμια είναι αδέρφια μας, σβήνουν τη δίψα μας. Ξέρουμε ότι ο λευκός άνθρωπος δεν καταλαβαίνει τα ήθη μας. Ένα κομμάτι γης μοιάζει σ' αυτόν με ένα οποιοδήποτε άλλο. Η γη δεν είναι ο αδερφός του αλλά ο εχθρός του, και μόλις την κυριεύσει πηγαίνει μακρύτερα. Εγκαταλείπει τους τάφους των προγόνων του και αυτό δεν τον ενοχλεί. Ο τάφος των προγόνων του και η κληρονομιά για τα παιδιά του πέφτουν στη λήθη. Συμπεριφέρεται στη μητέρα του, τη γη, και στον αδερφό του, τον ουρανό, σαν να ήταν πράγματα που αγοράζονται, λεηλατούνται, που πουλιούνται όπως τα πρόβατα ή τα λαμπερά μαργαριτάρια. Η απληστία του θα καταβροχθίσει τη γη και δεν θα αφήσει πίσω της παρά μία έρημο ..."



"... Δεν ξέρω τίποτα. Τα ήθη μας είναι διαφορετικά από τα δικά σας. Η όψη των πόλεών σας προξενεί κακό στα μάτια των ερυθρόδερμων ανθρώπων. Δεν υπάρχει ένα ειρηνικό μέρος στις πόλεις των λευκών ανθρώπων. Δεν υπάρχει τόπος όπου μπορείς ν' ακούσεις τα φύλλα που αναπτύσσονται την άνοιξη ή το θρόισμα των φτερών κάποιου εντόμου. Ο θόρυβος των πόλεων φαίνεται μόνο να προσβάλλει τα αυτιά. Και τι ενδιαφέρον υπάρχει πια στο να ζεις, αν δεν μπορείς να ακούσεις τη μοναχική κραυγή του κοκκινολαίμη ή τις συζητήσεις των βατράχων στα έλη τη νύχτα; Είμαι ένας ερυθρόδερμος και δεν καταλαβαίνω "



"...
Ο αέρας είναι πολύτιμος για τον ερυθρόδερμο, γιατί όλα τα πράγματα μοιράζονται την ίδια αναπνοή - τα ζώα, τα δέντρα, ο άνθρωπος μοιράζονται όλοι την ίδια ανάσα. Ο λευκός άνθρωπος δεν φαίνεται να δίνει σημασία στον αέρα που αναπνέει. Σαν έναν άνθρωπο που θέλει πολλές μέρες για να πεθάνει, είναι αδιάφορος για τη δυσοσμία … Ο άνεμος που έδωσε στον παππού μας την πρώτη του αναπνοή πήρε και τον τελευταίο του αναστεναγμό "

"...
Tι είναι ο άνθρωπος χωρίς τα ζώα: Αν εξαφανίζονταν όλα τα ζώα, ο άνθρωπος θα πέθαινε από μια μεγάλη πνευματική ερημιά. Γιατί αυτό που συμβαίνει στα ζώα, σε λίγο συμβαίνει και στον άνθρωπο. Όλα τα πράγματα είναι αλληλένδετα "





... ΑΠΑ ΣΤΟ ΓΛΥΚΟΧΑΡΑΜΑ ΣΕ ΦΙΛHΣΕ Ο ΠΝΙΓΜΕΝΟΣ ….
... ΚΙ ΟΤΑΝ ΞΥΠΝΗΣΕΙΣ ΜΕ ΔΙΠΛΗ ΚΑΜΠΑΝΑ ΘΑ ΠΝΙΓΕΙΣ ...
... ΣΤΕΡΝΗ ΦΟΡΑ ΚΙ ΑΝΩΦΕΛΑ ΞΟΡΚΙΖΕΙΣ ΤΟΝ ΤΥΦΩΝΑ ….
... ΠΟΥ ΜΑΣ ΤΡΑΒΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΕΡΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΝΑΥΑΓΙΣΤΕΣ ...

... ΣΤΟ ΚΑΘΕ ΧΑΔΙ ΚΙ ΕΝΑΣ ΚΟΜΠΟΣ ΦΕΥΓΕΙ ΜΑΤΩΜΕΝΟΣ ...
ΑΝΥΠΟΨΙΑΣΤΑ ΚΑΙ ΒΟΛΕΜΕΝΑ ΑΝΘΡΩΠΑΚΙΑ !!!!